Ìṣàpẹẹrẹ sí Ìhù ìrírí àti Ìran Chinchilla
Chinchillas, pẹ̀lú ìrù wọn tútù àti ìwà ìṣeré wọn, jẹ́ ẹranko ìlẹ́ ìdùnnú, ṣùgbọ́n ìlera ìrírí wọn àti ìran jẹ́ àwùjọ ìlera wọn lápapọ̀ tí ó ṣe pàtàkì tí a kò ìgbọ́kàn lé e lọ́pọ̀lọpọ̀. Gẹ́gẹ́ bí àwùjọ ọmọ rat tí ó kéré, crepuscular tí ó wá láti òkè Andes, chinchillas ti ṣe ìdàsílẹ̀ pẹ̀lú ìdàsílẹ̀ ìran tí ó yàtọ̀ láti yàǹgòyàn nínú àyíká wọn. Ìmọ ìṣẹ ìrírí wọn àti ìlò ìlera wọn lè ṣe ìrànlọ́wọ́ rẹ láti pa chinchilla rẹ mọ́ ìlera àti ìdùnnú. Àtẹ̀gùn yìí ṣàyẹ̀wò ìdí ìrírí chinchilla, agbára ìran wọn, ìṣòro ìrírí tí ó wọpọ̀, àti ìmọ̀ràn ìlò fún ìmúdùgbò ìlera ìrírí wọn.
Ìdí Ìrírí Chinchilla
Chinchillas ní ìrírí ńlá, ìyipo tí ó ṣe ìdàsílẹ̀ lórí ẹ̀yà ìkọ̀kọ̀ wọn, tí ó fún wọn ní ìwò ìran tí ó gbòòrò láti ṣàyọ̀wò àwùjọ ọdẹ nínú ìhà ìgboro. Ìrírí wọn ti ṣe ìdàsílẹ̀ fún ìpò ìmọ́lẹ̀ dípò nítorí wọ́n ń ṣiṣẹ́ púpọ̀ jùlọ lákòókò òwúrọ̀ àti ìrọlẹ̀. Kì í ṣe bí ènìyàn, chinchillas ní ìpín gíga ti sẹ́ẹ̀lì òpá (rod cells) nínú retina wọn, tí ó ṣe ìdàsílẹ̀ fún ìran òkùkù òde, ṣùgbọ́n sẹ́ẹ̀lì kòònù (cone cells) kéré, èyí túmọ̀ sí pé wọ́n kò rí àwọ̀ gidigidi. Ìwádìí fi hàn pé chinchillas lè ṣàyẹ̀wò àwọ̀ kan pàápàá, ó ṣeé ṣe nínú ìpìlẹ̀ ìbùbú-alawọ àti alawọ ewé, ṣùgbọ́n ìran wọn ṣe ìdílé ìdàásí ìrìnàjò àti ìyàtọ̀ ju àwọ̀ ìdílé lọ.
Ìrírí wọn tún ṣe ìdàsílẹ̀ pẹ̀lú ìlùpá nictitating, tí a ṣe ìpè ní ìgbagbọ́ “ìlùpá kẹta,” èyí tí ó ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dáàbò ìrírí àti ìpa mímọ́ rẹ̀. Chinchillas kò ní agbára ìdílé ìdílé ìrànlọ́wọ́ lórí àwùjọ ìrìnàjò ìsọ̀rọ̀, nítorí ìran wọn ṣe ìdílé ìwádìí àwùjọ ìhalẹ̀ ìdààmú. Ni afikun, ìdá ìkùùku wọn kéré ju ti àwùjọ ẹranko mìíràn lọ, èyí tí ó jẹ́ kí wọ́n ṣe ìdààmú fún ìgbẹ if exposed to dusty or dry environments—ìdí pàtàkì fún àwùjọ oní ẹranko.
Ìṣòro Ìrírí Wọpọ̀ nínú Chinchillas
Chinchillas lè ṣàtúnṣe ọpọ̀ ìṣòro ìjọba ìrírí, tí ó ṣẹlẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ nítorí àwùjọ ìdàlẹ̀ ìyí ayika tàbí ìlò tí kò dára. Ọ̀kan lára ìṣòro tí ó wọpọ̀ jùlọ ni conjunctivitis, ìdààmú ìlùpá ìta ìrírí, tí ó ṣẹlẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ látàrí erùpẹ̀, pákó ìtànná, tàbí àkórí bakítéríà. Àwùjọ ìdí hàn pẹ̀lú pupa, ìtú, tàbí ìdí ìrọrùn. Ìdí mìíràn ni awùjọ ìdọbálẹ̀ corneal ulcers, èyí tí ó lè ṣẹlẹ̀ látàrí ìyà tàbí ìdààmú tí ó lè yọrí sí ìrírí ìdààmú tàbí ìkùùku nínú ìrírí. Cataracts, bí ó tilẹ̀ kéré, lè ṣẹlẹ̀ nínú chinchillas àgbà, tí ó yọrí sí ìlùsùn ìkùùku àti ìdààmú ìran.
Àwùjọ ìdààmú ìrírí lè pọ̀sí kánkán, nítorí náà ó ṣe pàtàkì láti ṣe ìṣe kánkán tí o bá ṣàkíyèsí ohun kan tí kò ṣe ìdàrúdàpọ̀. Chinchillas tún jẹ ìdààmú sí ìmọ́lẹ̀ didan, àti ìfihan gígùn lè fa ìdààmú tàbí ìdààmú. Nítorí wọ́n kò lè ṣe ìfọwọ́sowọ́ ìdààmú rọrùn, àwùjọ oní ẹranko gbọ́dọ̀ ṣe ìṣọra fún àwùjọ ìdí ìdààmú bí ìpìlọ ìrírí lọ́pọ̀lọpọ̀, ìfọwọ́sowọ́ ìrírí pẹ̀lú ọwọ́, tàbí ìdàsílẹ̀ ìdásílẹ̀.
Ìmọ̀ràn fún Ìmúdùgbò Ìlera Ìrírí
O ṣe ìdùnnú, àwùjọ ìlò ìrọrùn wa tí o lè ṣe láti dáàbò ìrírí chinchilla rẹ àti ìran:
- Pa Àyíká Wọn Mọ́: Erùpẹ̀ jẹ́ ìdààmú pàtàkì fún ìrírí chinchilla. Lo ìlọ́àbù dust-free àti rí i dájú pé àgò wọn ni afẹ́fẹ́ rere. Nígbà tí o bá ń pèsè ìwẹ̀ dust baths (pàtàkì fún ìrù wọn), lo ìpò ìdùnnú chinchilla dust tí ó ga jùlọ àti ìdí ìwẹ̀ sí 10-15 iṣẹ́jú láti dín ìfihan ìrírí kù.
- Ṣàyẹ̀wò Ìmọ́lẹ̀: Yàgò fún gbé àgò wọn sí ìlà ìmọ́lẹ̀ òòrùn tàbí lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ atọwùdá kíkorò. Pèsè ìpò ìmọ́lẹ̀ dípò, ìdààmú fún wọn láti rilara ààbò, tí ó ṣe ìdàsílẹ̀ ìdàsílẹ̀ crepuscular wọn.
- Ṣàyẹ̀wò fún Ìdààmú: Ìtànná àti ìlọ́àbù lè gba ìdí ìdààmú ìpàlẹ̀. Ṣàyẹ̀wò àwùjọ ohun yìí déédéè àti yàn ìtànná tútù, tí a ṣe ìlò tí chinchilla rẹ bá ṣàfihàn àmì ìdààmú ìrírí.
- Ṣàyẹ̀wò fún Àwùjọ Ìdí: Ṣàyẹ̀wò chinchilla rẹ déédéè fún àwùjọ ìdààmú ìrírí. tí o bá ṣàkíyèsí ìtú, ìkùùku, tàbí ìyípadà ìhùwà, kan ìdàbọ̀ vet tí ó ní ìrírí pẹ̀lú ẹranko àjèjì lẹ́sẹ̀kẹ̀sẹ̀. Ìdásílẹ̀ ìdàsílẹ̀ lè dènà ìṣòro kékeré kúrò nínú ìṣòro pàtàkì.
- Àwùjọ Ìdábọ̀ Vet Ọdọọdún: Ṣètò ìwádìí ìlò vet ìpìlẹ̀ láti mu ìṣòro ìrírí tí ó ṣee ṣe kù. Vet tún lè fún ìmọ̀ràn lórí ìjẹ ẹunjẹ tí ó yẹ, nítorí àìpé ìjẹ ẹunjẹ (bí àìsí Vitamin A) lè ṣe ìpa ìdààmú ìlera ìrírí.
Ìgbà tí a gbọ́dọ̀ Wa Ìlò Ìlò Vet
Tí ìrírí chinchilla rẹ ba dabi ìwọlù, ní ìtú tí kò dẹ́, tàbí tí wọ́n ń ìdí ìrọrùn fún ìgbà ju ọjọ́ kan lọ, má ṣe ìdádúró nínú ìwá ìrànlọ́wọ́ ìsẹ́ṣe. Ìṣòro ìrírí lè bajẹ kánkán, àti chinchillas jẹ́ òǹkọ̀wé ìpamọ́ ìdààmú. Vet lè pa ìlùsùn ìtú antibiotics fún àwùjọ ìdààmú tàbí dábàá ìyípadà àyíká láti dènà ìpadàpadà. Ranti, má ṣe lo ìtú ìrírí ènìyàn tàbí ìlòògùn láìsí ìtọ́sọ́nà vet, nítorí wọ́n lè ṣe ìpalára ẹranko rẹ.
Ìparí
Ìrírí chinchilla rẹ jẹ́ ferese sínú ìlera àti ìdùnnú wọn. Nípa ìmọ ìdí ìran tí ó yàtọ̀ wọn àti ṣíṣe ìlò ìdàsílẹ̀ láti ṣetọ́ ìlera àyíká mọ́ àti mọ́, o lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dènà ìṣòro ìrírí wọpọ̀ àti rí i dájú pé wọ́n gbé ìgbésí ayé ìdùnnú. Ṣe ìṣọra, pèsè ìlò tútù, àti má ṣe ṣiyèméjì láti kàn sí vet tí ohun kan ba dabi ẹni tí kò ṣe ìdàrúdàpọ̀. Pẹ̀lú ìdùnnú ìfọkànsí, o yóò pa ìrírí ìdùnnú, ìwà ìwà ìrírí yẹn mọ́ ìmọ́lẹ̀ àti ìlera fún ọdún púpọ̀!