Ìṣàpẹẹrẹ sí Ìṣẹ́ Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́ Chinchilla
Chinchillas, àwọn ọmọ ìdàrúdàpọ̀ dídùn, tí kò lọ́nà tí wọ́n ti ń ṣe ìdàrúdàpọ̀ lọ́nà ìdàrúdàpọ̀ Andes Mountains, ní ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ tí ó rẹ̀wà tí ó ṣe ìdíyelé ìfòye àìdáṣe láti ọdọ àwọn onílé ẹranko. Ìwọ̀n kékeré wọn àti ìdàrúdàpọ̀ ìdàrúdàpọ̀ tí kò ṣe pàtàkì jẹ́ kí wọ́n ṣe ìdíyelé ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́, èyí tí ó lè yára di ìṣòro pàtàkì tí kò bá ṣe ìdùbọ̀. Ìmọ̀ ìdàrúdàpọ̀ ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ wọn àti ìdíyelé ìṣòro tí ó ṣeeṣe lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti ràn ìdàrúdàpọ̀ chinchilla rẹ lọ́wọ́ láti ṣe ìdàgbàsókè àti ìdùnnú. Nínú àkọ̀lé yìí, a ó ṣàyẹ̀wò ìpìlẹ̀ ìdàrúdàpọ̀ ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ chinchilla, ìṣòro tí ó wọ́pọ̀, àti ìmọ̀ràn ìlò fún ìdàgbàsókè wọn.
Ìdàrúdàpọ̀ Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́ Ṣe Ìṣẹ́
Ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ chinchilla jọ ti àwọn ẹranko mìíràn ṣùgbọ́n tí a ṣe ìdàrúdàpọ̀ sí ìbẹ̀rẹ̀ gíga wọn. Ẹ̀dùfín wọn kéré ṣùgbọ́n tí ó munadoko, tí a ṣe ìdàrúdàpọ̀ láti fa oxygen kúrò nínú afẹ́fẹ́ òkè tí kò nípọn. Afẹ́fẹ́ wọ inú ìhò ìmú wọn kéré, lọ sí ìsàlẹ̀ trachea, kí ó sì wọ inú ẹ̀dùfín, nibiti oxygen ti ṣe ìpàṣípààrọ̀ fún carbon dioxide. Ìwọ̀n ìmímọ afẹ́fẹ́ wọn yára—òye 40 sí 100 ìmímọ̀ fún ìṣẹ́jú nigbati wọ́n bá ń sinmi—fi hàn ìdàgbàsókè gíga wọn àti ìdíyelé ìpèsè oxygen tí kò dá sí. Ìdàrúdàpọ̀ yìí tí ó yára, sibẹ̀sibẹ̀, tún tumọ̀ sí pé ìdùnnú tàbí àrùn kankan lè yára pọ̀, nítorí ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ wọn kéré ni ìrọrùn ìdènà tàbí ìdàrúdàpọ̀.
Chinchillas tún jẹ́ ìdàrúdàpọ̀ ìmú ìdíyelé, ìtumọ̀ wọ́n ń mímọ́ afẹ́fẹ́ pàtàkì látàrí imú wọn. Èyí jẹ́ kí afẹ́fẹ́ mímọ́ àti àyíká tí kò ní erùpẹ̀ di ìdíyelé, nítorí ìdàrúdàpọ̀ imú wọn lè di ìdùnnú látàrí ìmọ́ afẹ́fẹ́ tí kò dára tàbí erùpẹ̀ púpọ̀ láti ìdàrúdàpọ̀ ibùsù tàbí ìyẹ̀. Ìdùbọ̀ ìyàrá ìgbé wọn dáradára àti ìdàrúdàpọ̀ ìdùnnú jẹ́ ìpìlẹ̀ ìdàgbàsókè ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́.
Ìṣòro Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́ Wọ́pọ̀ nínú Chinchillas
Ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ jẹ́ ìdíyelé ìdàgbàsókè pàtàkì jùlọ nínú chinchillas, tí ó sábì máa ṣẹlẹ̀ látàrí àwùjọ ìyíkà tàbí àrùn. Upper respiratory infections (URIs) lè ṣẹlẹ̀ látàrí bacteria bí Pasteurella tàbí Bordetella, tí ó ṣe ìdíyelé ìdọ̀tí bí ìkọ́nu, ìdàrúdàpọ̀ imú, àti ìmímọ́ ìdàrúdàpọ̀. Pneumonia, ìdàrúdàpọ̀ tí ó le, lè tẹ̀síwájú tí àrùn kan bá ṣàn sí ẹ̀dùfín, pẹ̀lú ìwọ̀n ìkú gíga bi 30-50% tí kò bá ṣe ìtọ́jú. Ìdààmú, ìjẹ ẹranko tí kò dára, àti ìkọlù ìdàrúdàpọ̀ lè ṣe ìdàrúdàpọ̀ ìdènà wọn, kí wọ́n fi ṣe ìdíyelé àwọn ìdàrúdàpọ̀ yìí.
Àwùjọ ìyíkà tún ṣe ìpàádú pàtàkì púpọ̀. Ìfihan sí ìyùn ammonia látàrí àgò ìdọ̀tí, ìdàrúdàpọ̀ ibùsù erùpẹ̀, tàbí ìhumọ̀ gíga (loke 60%) lè ṣe ìdùnnú ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ wọn kí wọ́n sì yọrí sí ìdàrúdàpọ̀ ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ tí kò dára. Chinchillas tún jẹ ìdíyelé ìwọ̀n ìdàrúdàpọ̀ ìwọ̀n ìdàrúdàpọ̀—ohunkóhun loke 75°F (24°C) lè fa ìdààmú ooru, èyí tí ó sábì máa ṣe ìdàrúdàpọ̀ ìmímọ́ yára, tí kò jinlẹ̀.
Àwọn Ìdí Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́
Gẹ́gẹ́ ìdíyelé onílé chinchilla, ìṣọ̀kan ìyípadà ìhùwàsí tàbí ìmímọ́ afẹ́fẹ́ jẹ́ kọ́kọ́. Ṣọ ìdíyelé àwọn ìdọ̀tí ìdènà ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ yìí:
- Ìkọ́nu tàbí wheezing
- Ìdàrúdàpọ̀ imú (kò dára, ofeefee, tàbí alawọ ewe)
- Ìmímọ́ ìdàrúdàpọ̀ tàbí yára
- Ìdààmú tàbí ìdín ìjẹ ẹranko
- Ìkọlù tàbí ìdàrúdàpọ̀ ìdùnnú nigbati ìmímọ́ afẹ́fẹ́
Ìmọ̀ràn Ìlò fún Ìdàgbàsókè Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́
Ìdùbọ̀ ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ ìdàgbàsókè fún chinchilla rẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àyíká àti ìlò ìtọ́jú wọn. Àwùjọ ìmọ̀ràn ìlò yìí:
- Pa Àgò Wọn Mọ́: Fọ àgò wọn ó kere ju lọ́sọ̀kan kan fún ọsẹ̀ kan láti dènà ìkójọpọ̀ ammonia látàrí ìdọ̀tí. Lo disinfectant tí kò lewu fún ẹranko kí o sì yàgò fún àwùjọ kemikà lílì tí ó lè ṣe ìdùnnú ẹ̀dùfín wọn.
- Yan Ìdàrúdàpọ̀ Ibùsù Kùkùkù: Yan ìdàrúdàpọ̀ ìwé tàbí aspen shavings dípò pine tàbí cedar, èyí tí ó ṣe ìdàrúdàpọ̀ ìyùn ìdùnnú tí ó lè ṣe ìpalára ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ wọn.
- Ṣàkóso Ìhumọ̀ àti Ìwọ̀n Ìdàrúdàpọ̀: Pa ìyàrá wọn mọ́ láàárín 60-70°F (16-21°C) pẹ̀lú ìhumọ̀ kùkùkù ju 60%. Lo dehumidifier tí ó yẹ, pàápàá nínú ìyíkà ọ̀tútù.
- Pèsè Ìdàrúdàpọ̀ Afẹ́fẹ́ Dára: Gbe àgò wọn sí ìyàrá tí ó dára fún ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́, ṣùgbọ́n yàgò fún ìfú afẹ́fẹ́ tààrà tàbí ìyípadà ìwọ̀n ìdàrúdàpọ̀ ojiji.
- Ṣọ Ìdọ̀tí Ìyẹ̀: Fun wọn ní ìyẹ̀ tuntun, tí kò ní erùpẹ̀. Ṣù ìyẹ̀ síta kí o tó gbe e sínú àgò láti dín erùpẹ̀ kù.
- Dín Ìdààmú Kù: Yàgò fún ariwo lílì tàbí ìyípadà ojiji nínú àyíká wọn, nítorí ìdààmú lè ṣe ìdàrúdàpọ̀ ìdènà wọn kí ó sì fi ìdàrúdàpọ̀ ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ pọ̀.
Ìgbà tí Ó Ṣe Kí Ìwà Ìtọ́jú Veterinary
Kódà pẹ̀lú ìtọ́jú tí ó dára jùlọ, ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ lè ṣẹlẹ̀. Tí chinchilla rẹ bá ṣàfihàn eyikeyi ìdọ̀tí ìdàrúdàpọ̀, ìbẹ̀wò vet kò ṣeé ṣe ìdènà. Ìdásílẹ̀ kí ìtòlẹ́sẹẹsẹ pẹ̀lú antibiotics tàbí ìtọ́jú ìrànlọ́wọ́ lè ṣe ìyàtọ̀ pàtàkì. Ranti pé chinchillas sábì máa fi àìsàn pamọ́ títí di ìgbà tí yóò fi di ìlọsíwájú, nítorí ìdíyelé ìkọ́nu kékeré lè jẹ́ ìdọ̀tí ìṣòro pàtàkì púpọ̀. Vet lè ṣe ìdárayá ara, X-rays, tàbí cultures láti ṣe ìdíyelé ìṣòro náà dáradára.
Ìparí
Ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ chinchilla rẹ jẹ́ apá pàtàkì ti ìdàgbàsókè gbogbogbò wọn, àti gẹ́gẹ́ ìdíyelé onílé ẹranko, ìwọ ṣe ìpàádú pàtàkì nínú ìdábòbò rẹ̀. Nípa pèsè àyíká mímọ́, tí kò ní ìdààmú àti ìṣọ̀kan ìdọ̀tí ìṣòro, ìwọ lè ṣe ìdènà ọ̀pọ̀ ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ afẹ́fẹ́ wọ́pọ̀. Ìfòye díẹ̀ lọ jìnnà—lẹ́yìn gbogbo rẹ̀, chinchilla tí ó dara jẹ́ ìdàrúdàpọ̀ bouncy, ìwà ìfẹ́ràn tí ó ń mú ìdùnnú wá sí ilé rẹ!