Хариуцлагатай үржүүлгийн танилцуулга
Чинчилла үржүүлэх нь гэрт барих амьтны эзэмтнүүдэд үзүүлэхүйц сэтгэл хангалуун өгдөг боловч энэ нь ихээхэн хариуцлага дагуулдаг. Хариуцлагатай үржүүлэг гэдэг нь ашиг хонжоо эсвэл хувийн сонирхлоос илүү чинчиллын эрүүл мэнд, сайн байдал, генетикийн олон янз байдлыг нэгдүгээрт тавихыг хэлнэ. Чинчиллууд нарийн мэдрэмтгий амьтад бөгөөд тэдний онцгой хэрэгцээ байдаг тул буруу үржүүлгийн практик нь эрүүл мэндийн асуудал, хэт өсөлт, зовлонг үүсгэж болно. Энэхүү нийтлэл нь чинчиллын эзэмтнүүдийг хариуцлагатай үржүүлгийн үндсийг зааварчлах зорилготой бөгөөд эцэг эх болон тэдний kits (чинчиллын хүүхдүүд)-ийн хөгжил цэцэглэлийг баталгаажуулна.
Чинчиллын үржүүлгийн үндсийг ойлгох
Чинчиллууд 8 сартайгаасаа бэлгийн болз субъярын болно, гэхдээ бүрэн хөгжсөн эсэхийг батлахын тулд 10-12 сар хүртэл хүлээхыг зөвлөдөг. Эмэгчин чинчиллын жирэмсний хугацаа нь 111 орчим хоног бөгөөд мэлхийн дунд хамгийн удаанхнуудын нэг юм. Ихэвчлэн нэг төрөлд 1-3 kits төрүүлдэг ч 6 хүртэлх тооны төрөл гарч болно. Үржүүлгийг хөнгөн харах ёсгүй, учир нь жирэмслэлт эсвэл төрөлтийн үеийн хүндрэл нь эх эсвэл kits-д үхлийн аюул учруулж болно. Үржүүлэхээр шийдэхээс өмнө эзэмтэд цаг хугацаа, санхүүгийн болон сэтгэл зүйн хөрөнгө оруулалтад бэлэн байх ёстой.
Мөн чинчиллууд муур эсвэл нохой шиг биш гэдгийг ойлгох нь чухал—гэрт барих чинчиллын эрэлт хязгаарлагдмал бөгөөд хэт үржүүлэг нь авлага, амьтны байрны ачааллыг нэмэгдүүлдэг. Хариуцлагатай үржүүлэгчид зөвхөн зорилготойгоор үржүүлнэ, жишээлбэл төрлийн эрүүл мэнд эсвэл зан чанарыг сайжруулах зорилгоор, мөн kits бүрийн хайртай гэр орон бэлэн байхыг баталгаажуулна.
Эрүүл мэнд ба генетикийн асуудлууд
Хариуцлагатай үржүүлгийн суурь нь эцэг эхийн эрүүл мэндийг батлах явдал юм. Үржүүлэхээс өмнө эрэгчин болон эмэгчин чинчиллыг экзотик амьтны ветеринарт шалгуул. Энэ шалгалт нь malocclusion (шүдний буруу байрлал), амьсгалын замын халдвар, зүрхний өвчин зэрэг нийтлэг асуудлыг илрүүлэх ёстой, эдгээр нь удамшдаг байж болно. Эрүүл мэндийн асуудалтай чинчиллыг үржүүлэх нь удамд дамжуулж, зовлон болон өндөр ветеринарын зардал үүсгэнэ.
Генетикийн олон янз байдал нь адилхан чухал. Inbreeding буюу ойр төрлийн чинчиллыг залууруулах нь генетикийн гажиг үүсэх магадлалыг нэмэгдүүлнэ. Жишээлбэл, цагаан эсвэл velvet генийн lethal factor нь хоёр carrier-ийг үржүүлбэл амьгүй kits үүсгэж болно. Хариуцлагатай үржүүлэгчид удам судрыг судалж, эрсдэлтэй генетикийн хослолыг зайлсхийнэ. Генетик талаар итгэлгүй бол нэр хүндтэй үржүүлэгч эсвэл экзотик амьтны мэргэжилтнээс зөвлөгөө аваарай.
Хариуцлагатай үржүүлгийн практик зөвлөмжүүд
Хариуцлагатай үржүүлэхийн тулд хийж болох зарим алхмууд:
- Гэр оронд урьдчилан төлөвлө: Үржүүлэхээс өмнө kits-д гэр орон олоорой. "Дараа нь бодъё" гэж бүү бодоорой. Орон нутгийн чинчиллын нийгэмлэг эсвэл авлагаас боломжит эзэмшигч хай.
- Үржүүлгийн давтамжийг хязгаарла: Эмэгчин чинчиллыг жилд хоёроос илүү үржүүлэхээс зайлсхий, эрүүл мэндийн эрсдэлээс сэргийл. Тасралтгүй үржүүлэг нь хоол тэжээлийн дутагдал, стресст, амьдралын хугацааг богиносгоно.
- Аюулгүй орчин бэлд: Жирэмсэн эмэгчнийг чимээгүй, стресстэй бус газар байрлуул, nesting box болон нэмэлт дэвсгэр бэлэн байлга. Төрөх хугацаа ойрхон бол хэт их хүрэхээс зайлсхий.
- Төрсний дараа хяна: Төрөлтөөс хойш kits-ийг өдөр бүр шалга гэхдээ саад учруулахгүй бай. Эх нь сүү тэжээж байгаа, kits жин нэмэгдэж байгааг батал—эрүүл kits төрөхдөө 30-60 грамм жинтэй байдаг.
- Яаралтай тохиолдолд бэлэн бай: Яаралтай ветеринарын холбоо барих хаяг бэлэн байлга. Dystocia (хүндрэлтэй төрөлт) зэрэг хүндрэл шуурхай арга хэмжээ шаардана.
Ёс суртахууны хариуцлага ба өөр сонголтууд
Практик талаас гадна ёс суртахууны асуудал нэн чухал. Яагаад чинчиллаа үржүүлэх вэ гэж өөрийгөө асуу. Ашиг сонирхол эсвэл "юуг үзэх вэ" гэсэн бол дахин бод. Харин авлагаас авч авах эсвэл ёс зүйтэй үржүүлэгчийг дэмжин чинчиллын нийгэмлэгт эерэг хувь нэмэр оруул. Байрны олон чинчиллууд гэр орон хэрэгтэй, авч авах нь хэт өсөлтийг бууруулна.
Хариуцлагатай үржүүлэг нь боломжит худалдаачдад ил тод байхыг хэлнэ. Kits бүрд эрүүл мэндийн бүртгэл, генетикийн түүх, асрах заавар өг. Эцэст нь шинэ эзэмтэд асрах боломжгүй бол kits-ийг буцаан авах амлалт өг—энэ нь тэднийг хаягдахаас сэргийлнэ.
Эдгээр зааврыг дагах замаар чинчиллын эзэмтнүүд үржүүлгийг эрүүл мэнд, хайр, энэ хөөрхөн, мэдрэмтгий амьтадтай гүнзгий хариуцлагаар хийнэ.