အစာချေဖျက်မှု ပြဿနာများ

Understanding Digestive Issues in Chinchillas

ချင်ချီလာ (chinchilla) များတွင် အစာခြေစနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် အသုံးအများဆုံး ကျန်းမာရေး စိုးရိမ်မှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် လက္ခဏာများကို မှတ်မိနိုင်ခြင်း နှင့် တုံ့ပြန်နည်းကို သိရှိနိုင်ခြင်းသည် သင့်အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်၏ ကျန်းမာရေးအတွက် သိသိသာသာ ကွာခြားချက်ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ချင်ချီလာများတွင် ဖိုက်ဘာ မြင့်မားပြီး အဆီနည်းပါသော အစာအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အစာခြေစနစ်ကို ရှိပြီး၊ မည်သည့် အနှောင့်အယှက်မဆို အစာအိမ်ရပ်နား (gastrointestinal stasis)၊ ဗိုက်ပြည့်ခြင်း (bloat) သို့မဟုတ် ဝမ်းပျက်ခြင်း ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤပြဿနာများကို ချက်ချင်း မဆောင်ရွက်ပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သောကြောင့် အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် ကာကွယ်နည်းများကို နားလည်ခြင်းသည် ချင်ချီလာ ပိုင်ရှင်တိုင်း လိုအပ်ပါသည်။

Common Digestive Problems

ချင်ချီလာများသည် ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသော အစာအချက်ပြုတ်နည်းများကြောင့် အစာခြေစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများစွာ ခံစားရနိုင်ပါသည်။ အစာအိမ်ရပ်နား (GI stasis) သည် အစာခြေစနစ်ကို နှေးကွေး သို့မဟုတ် ရပ်တန့်သွားစေပြီး အစာကို အူလမ်းကြောင်းမှ မလှုပ်ရှားစေတော့ပါ။ မရောက်ကုသပါက ၂၄-၄၈ နာရီအတွင်း သေဆုံးနိုင်ပြီး ဓာတ်ငွေ့နှင့် အဆိပ်အတောက်များ စုပုံလာစေပါသည်။ ဗိုက်ပြည့်ခြင်း (bloat) သည် ဆက်စပ်အခြေအနေဖြစ်ပြီး အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းတွင် ဓာတ်ငွေ့ စုဆောင်းမှု ပိုလျော့လာစေကာ နာကျင်မှုနှင့် မသက်မသာ ခံစားရမှုများ ဖြစ်စေပါသည်။ ဝမ်းပျက်ခြင်းသည် အစာမညီမျှမှု သို့မဟုတ် ကူးစက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး မကုသပါက ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ နောက်ဆုံး၊ သွားကြီးထွက်ခြင်း ကဲ့သို့ သွားဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် ပိုးများကဲ့သို့ ဖိုက်ဘာ အစားအစာများကို မှန်ကန်စွာ မကျွေးနိုင်စေရာ အစာခြေကျန်းမာရေး ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

Causes and Risk Factors

ချင်ချီလာများတွင် အစာခြေပြဿနာ၏ အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ မှန်ကန်သော အစာမဟုတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ချင်ချီလာများသည် အစာခြေစနစ်ကို လှုပ်ရှားနေစေရန် ဖိုက်ဘာ ပေးစွမ်းပေးသော အရည်အသွေး မြင့်မားသော timothy hay ကို အကန့်အသတ်မရှိ ရရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ သကြားကို ပါဝင်သော အသီးအနှံများ ကဲ့သို့ သကြားနှင့် အဆီ ပါဝင်မှု မြင့်မားသော အစားအစာများ၊ pellets သို့မဟုတ် သကြားရွက်ကို အလွန်အကျွံ ကျွေးမွေးခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ အစာခြေဟော်မုန်း ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေနိုင်ပါသည်။ စိတ်ဖိစီးမှု၊ လေ့ကျင့်ခန်း မရှိခြင်း၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း နှင့် အစာ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်းများလည်း ပြဿနာများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင်၊ ချင်ချီလာများသည် ဆံပင်သန့်ရှင်းရေး (grooming) ကြောင့် ဆံလုပ်မှု (trichobezoars) ဖြစ်လွယ်ပြီး ဖိုက်ဘာ မလုံလောက်ပါက အစာခြေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

Symptoms to Watch For

ချင်ချီလာ ပိုင်ရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် အစာခြေစနစ် စိတ်ပျက်လက္ခဏာ လက္ခဏာများကို သတိထားနေရန် အရေးကြီးပါသည်။ ဘုံ လက္ခဏာများတွင် အစာစားလိုချင်မှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ ငြင်းပယ်ခြင်း ပါဝင်ပြီး၊ ချင်ချီလာများသည် အမြဲတမ်း စားသုံးလေ့ရှိသောကြောင့် ဤသည်မှာ သတိပေးဆိုင်း ဖတ်ရန် လက္ခဏာ ဖြစ်ပါသည်။ အညစ်အကြေး အစုတ်အစေ သေးငယ်ခြင်း၊ မမှန်ကန်ခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ မထွက်ခြင်း ကို ကြည့်ပါ၊ ဤသည်မှာ အစာခြေကို နှေးကွေးမှု ပြသပါသည်။ အားနည်းခြင်း၊ ကျုံ့ခြင်း သို့မဟုတ် သွားကြိတ်ခြင်း (နာကျင်မှု လက္ခဏာ) များလည်း သတိပေး လက္ခဏာများ ဖြစ်ပါသည်။ ဗိုက်ပြည့်ခြင်းသည် ဗိုက်ကို ကျယ်ပြန့်လာစေနိုင်ပြီး ဝမ်းပျက်ခြင်းသည် ပုံမှန် သေးငယ်၊ ခြောက်သွေ့ အညစ်အကြေး အစုတ်များ အစား စိုစွတ်၊ ပျော့ပျောင်း အညစ်အကြေး ဖြစ်စေပါသည်။ ဤလက္ခဏာများ တစ်ခုခု တွေ့ရှိပါက ချက်ချင်း exotic pets ကု အတွေ့အကြုံ ရှိသော တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာ နှင့် ဆက်သွယ်ပါ၊ နှောင့်နှေးမှုက အခြေအနေ ဆိုးရွားလာစေနိုင်ပါသည်။

Prevention and Care Tips

အစာခြေပြဿနာများ ကာကွယ်ရန်မှာ မှန်ကန်သော အစာပေးခြင်းဖြင့် စတင်ပါသည်။ သင့်ချင်ချီလာ တစ်ကောင်လျှင် နေ့စဉ် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစား ခန့်ကို ရည်မှန်းထားသော လတ်ဆတ်သော timothy hay ကို အကန့်အသတ်မရှိ ရရှိစေပါ။ Pellets ကို တစ်နေ့ ၁-၂ ဇွန်း သာ ကန့်သတ်ပြီး စပျစ်ရွက် သို့မဟုတ် အခြောက်ခံ အသီးအနှံ ကဲ့သို့ ဗိုက်ပျက်စေနိုင်သော သကြားပါ အစားအစာများ ရှောင်ပါ။ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု ကာကွယ်ရန် လတ်ဆတ်၊ သန့်ရှင်း ရေ အမြဲ ရရှိစေပါ။ ကြမ်းပြင်ထဲ ကစားချိန် လုံခြုံစွာ ပေးခြင်း နှင့် ကျယ်ဝန်းသော သခင်း ပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်း အားပေးပါ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုသည် ကျန်းမာသော အစာခြေ ကို ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။ ရုတ်တရက် အစာ ပြောင်းလဲမှု ရှောင်ပါ၊ လိုအပ်ပါက အသစ်အစားအစာ ကို ၇-၁၀ ရက် တဖြည်းဖြည်း မိတ်ဆက်ပါ။ သွားကြီးထွက်မှု ကို ပုံမှန် စစ်ဆေးပါ၊ သွားဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် hay ကို မှန်ကန်စွာ စားသုံးနိုင်မှု ကို ဟန့်တားနိုင်ပါသည်။

အစာခြေပြဿနာ သံသယ ရှိပါက တိရစ္ဆာန်ဆေးကု လမ်းညွှန်မှု မရှိဘဲ အိမ်တွင် ကုထုံး မကြိုးစားပါနှင့်။ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အကူအညီ စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် ချင်ချီလာ ကို နွေးထွေးပြီး သက်တောင့်သက်သာ ရှိစေပါ၊ vet ညွှန်ကြားမှု မရှိပါက အားကျွေး မလုပ်ပါနှင့်။ အချို့ vet များသည် bloat အတွက် simethicone (ချင်ချီလာ အတွက် သေးငယ်သော ပမာဏ လုံခြုံသော ဓာတ်ငွေ့ သက်သာဆေး) ကို အကြံပေးနိုင်ပြီး၊ ပမာဏ တိကျရပါမည်—၂ ပေါင်ချင်ချီလာ အတွက် ပုံမှန် ၁-၂ စက်၊ vet အကြံပေးချက်အတိုင်း။

When to Seek Veterinary Help

အစာခြေပြဿနာများသည် လျင်မြန်စွာ ပိုဆိုးလာနိုင်သောကြောင့် လက္ခဏာများ ကိုယ်တိုင် တိုးတက်မည် မျှော်လင့်ပါနှင့်။ သင့်ချင်ချီလာ တစ်ကောင် ၁၂ နာရီ ထက်ပို၍ အစာ မစားလျှင်၊ နာကျင်မှု လက္ခဏာ ပြလျှင် သို့မဟုတ် အညစ်အကြေး လုံးဝ မထွက်လျှင် ချက်ချင်း တိရစ္ဆာန်ဆေးကု ရှာပါ။ အရည်အသွေး ရှိသော exotic pet vet သည် X-rays ရိုက်ခြင်း၊ အရည်ကုထုံး ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အစာခြေစနစ် ပြန်လည်စတင်ရန် ဆေးဝါး ထိုးနှက်နိုင်ပါသည်။ စောစီးစွာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းသည် ပြန်လည်ရှင်သန်မှု နှင့် ဝမ်းနည်းဖွယ် ရလဒ် ကြားက ကွာခြားချက် ဖြစ်စေပါသည်၊ သင့်ခံစားချက်ကို ယုံကြည်ပြီး လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်ပါ။

မှန်ကန်သော အစာ၊ ချင်ချီလာ၏ အပြုအမူ စောင့်ကြည့်ခြင်း နှင့် လိုအပ်သောအခါ ချက်ချင်း ဂရုစိုက်ခြင်းဖြင့် ၎င်း၏ နူးညံ့သော အစာခြေစနစ်ကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး သင့် ဆံပင်ကြီး မိတ်ဆွေ တစ်ကောင်အတွက် ပျော်ရွှင်၊ ကျန်းမာသော ဘဝ ကို သေချာစေနိုင်ပါသည်။