ချင်ချီလာ ခေတ်မီ မျိုးရင်းများအကြောင်း နိဒါန်း
ချင်ချီလာများ၊ တောင်အန်ဒီးတောင်တန်းများမှ ပေါက်ဖွားလာသော ချစ်စရာ ဖျော့ဖျော့ချွေးထူ ကြွက်တွင်းလေးများ က ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်များ၏ နှလုံးသားများကို သိမ်းပိုက်ထားသည်။ ချင်ချီလာများကို အစပိုင်း ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ချွေးအတွက် မွေးမြူခဲ့သော်လည်း ရွေးချယ်မွေးမြူမှုက ယခုအခါ စိတ်ခံစားမှု၊ ကျန်းမာရေး နှင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ကုန်သွယ်မှုအတွက် ထူးခြားသော အရောင်ပြောင်းလဲမှုများကို အလေးပေး ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ ယနေ့ ခေတ်မီ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများ—မကြာခဏ အရောင်ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် မျိုးစေ့များဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်—က မျက်စိဝန်ထမ်းဖွယ် ပုံပန်းသွင်ပြင်များကို ပေးစွမ်းရင်း မျိုးစိတ်အဓိက ဂုဏ်သတ္တိများကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤဆောင်းပါးက ခေတ်မီ ချင်ချီလာ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများ၏ သမိုင်း၊ အမျိုးအစားခွဲခြားမှု နှင့် ကွဲပြားမှုကို ဆွေးနွေးထားပြီး အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်များအတွက် ထို့ရှိသည့် အသိပညာ နှင့် လက်တွေ့ အကြံပြုချက်များကို ပေးအပ်သည်။
ချင်ချီလာ မွေးမြူမှု၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံ
ချင်ချီလာများကို ပထမဆုံး ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် အမေရိကန် သတ္တုတူးဖော် M.F. Chapman က တောရိုင်း ချင်ချီလာ ၁၁ ကောင်ကို ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး ချွေးစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဖမ်းဆီးထားသော စံ မီးခေါင်ရောင် (သို့မဟုတ် agouti) ချင်ချီလာ သာ ရှိခဲ့ပြီး တောရိုင်းများနှင့် ဆင်တူခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်များကြာလာသည်နှင့်အမျှ မွေးမြူသူများက ချွေးအရောင် သဘာဝ ပြောင်းလဲမှုများကို သတိပြုမိလာပြီး ရွေးချယ်မွေးမြူမှုဖြင့် ထိုဂုဏ်သတ္တိများကို ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့ကြသည်။ ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် ထူးခြားသော အရောင်မျိုးစေ့များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ခေတ်မီ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများ၏ အစကို အမှတ်ရ ခဲ့သည်။ ယနေ့ အမေရိကန်ရှိ Empress Chinchilla Breeders Cooperative (ECBC) နှင့် Mutation Chinchilla Breeders Association (MCBA) ကဲ့သို့ အဖွဲ့အစည်းများက ထိုအရောင်မျိုးစေ့များအတွက် စံနှုန်းများကို သတ်မှတ်ထားပြီး ကိုယ်ကျင့်တရား ရှိသော မွေးမြူမှုနည်းလမ်းများနှင့် ကျန်းမာသော မျိုးဗီဇချက်များကို အာမခံထားသည်။ ဤသမိုင်းကို နားလည်ခြင်းက အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်များအား ချင်ချီလာ၏ ကွဲပြားမှုကို တန်ဖိုးထားလေးစားစေပြီး အချို့ ပြောင်းလဲမှုများကို အလွန်အကျွံ မွေးမြူခြင်းမှ ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကို ရှောင်ရှားရန် တာဝန်ရှိသော မွေးမြူမှု၏ အရေးပါမှုကို သိရှိစေသည်။
ရေပန်းစားသော ခေတ်မီ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများ
ခေတ်မီ ချင်ချီလာ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများကို အဓိက ချွေးအရောင်နှင့် ပုံစံဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး မျိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ယနေ့ အသိအမှတ်ပြုထားသော ရေပန်းစားဆုံး မျိုးစေ့အချို့ မှာ -
- Standard Gray (Agouti): မူလ တောရိုင်း ချင်ချီလာ၊ မည်းမှောင်သော မီးခေါင်ရောင် ချွေးနှင့် အဖြူ ဗိုက်အောက်ပိုင်း ရှိသည်။ ဤအမျိုးအစားက ခိုင်ခံ့ပြီး ပထမဆုံး ပိုင်ရှင်များအတွက် အကြံပြုလေ့ရှိသည်။
- Beige: နွေးထွေးသော ခရင်မ်ရောင်၊ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ Beige ချင်ချီလာများက homozygous (ပိုဖျော့) သို့မဟုတ် heterozygous (ပိုမှောင်) ဖြစ်နိုင်ပြီး ဖော်ရွေသော စိတ်ခံစားမှု ရှိလေ့ရှိသည်။
- Black Velvet (Touch of Velvet): ထင်ရှားသော မည်းမှောင်ချွေး နှင့် ပျော့ပျောင်းသော တောက်ပ နှင့် အဖြူ ဗိုက်ရှိ ဤပြောင်းလဲမှုက ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ သေစေနိုင်သော အကြောင်းအမျိုးကို ရှောင်ရန် ဂရုတစိုက် မွေးမြူရန် လိုအပ်သည်—ဗယ်လက် မျိုးဗီဇ နှစ်ခု ရှိလျှင် မရှင်နိုင်သော သားမြွေ ဖြစ်စေသော မျိုးဗီဇ ပြဿနာ။
- White (Wilson White, Mosaic, Silver): အဖြူ ချွေး ရှိ ထူးခြားသော မျိုးစေ့၊ များသောအားဖြင့် မီးခေါင်ရောင် အမှတ်အသားများနှင့် ရောနှောထားသော mosaic များတွင်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်များတွင် ပထမဆုံး မွေးမြူခဲ့ပြီး အဖြူ ချွေးကြောင့် ချွေး သန့်ရှင်းရေး အပိုဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။
- Sapphire: အပြာ-မီးခေါင်ရောင် အရောင်ရှိ ရှားပါးသော ပြောင်းလဲမှု၊ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။ Sapphire များက သားမြွေ အရွယ်အစား သေးငယ်ခြင်း ကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ရှိနိုင်သဖြင့် ယုံကြည်ရသော မွေးမြူသူများမှ ရယူရန် လိုအပ်သည်။
- Violet: ပျော့ပျောင်း ပဲရောင်-မီးခေါင်ရောင် ရှိပြီး ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ Violet များက မျက်စိဝန်ထမ်း ဖြစ်သော်လည်း အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုများကို ပိုထိခိုက်လွယ်သည်။
အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်များအတွက် လက်တွေ့ အကြံပြုချက်များ
သင့်ချင်ချီလာ၏ မျိုးရင်း အမျိုးအစားကို နားလည်ခြင်းက ၎င်းတို့၏ ပြုစုမှုကို လိုက်လျောညီထွေ ပြုလုပ်ရန် ကူညီပေးသည်။ ပိုင်ရှင်များအတွက် လက်တွေ့ အကြံပြုချက်အချို့ မှာ -
- သင့်ချင်ချီလာ၏ မျိုးဗီဇကို သုတေသန လုပ်ပါ: သင့်အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်က စံ မီးခေါင်ရောင် သို့မဟုတ် sapphire ကဲ့သို့ ရှားပါး ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်မဖြစ် သိရန်က ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်း လမ်းညွှန်ပေးသည်။ ဥပမာ၊ velvet နှင့် sapphire များက မျိုးဗီဇ ပြဿနာများကို ပိုစောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်လျှင် မွေးမြူသူထံမှ pedigree တောင်းပါ။
- အရောင်အလိုက် ပြုစုပျိုးထောင်ပါ: white ကဲ့သို့ ဖျော့ဖျော့ အရောင် ချင်ချီလာများက ချွေး ညစ်ညမ်းမှု ကာကွယ်ရန် အရည်အသွေး မြင့်သော chinchilla dust ဖြင့် ဖုန်ရေချ လှုပ်ပွသနေ ၂-၃ ကြိမ် (တစ်ပတ်လျှင်) လိုအပ်သည်။ Black velvet ကဲ့သို့ မှောင်မှောင် အရောင်များက ဖုန်အကြွင်း ပိုထင်ရှားနိုင်သဖြင့် ရေချရာ နေရာကို သန့်ရှင်း ထားပါ။
- အပူချိန် ထိခိုက်လွယ်မှု: Violet ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှုများက အပူကို ပိုထိခိုက်လွယ်သည်။ အေးမြသော ပတ်ဝန်းကျင် (၆၀-၇၀°F သို့မဟုတ် ၁၅-၂၁°C) ကို ထိန်းသိမ်းပြီး မျိုးရင်း အမျိုးအစား မခွဲဘဲ ပြတင်းပေါက် သို့မဟုတ် အပူပေးစက်များ အနီး မထားပါနှင့်။
- အထူးဗဟုသုတ မရှိဘဲ မွေးမြူမှု ရှောင်ပါ: သေစေနိုင်သော အကြောင်းများ (ဥပမာ velvet နှင့် white များတွင်) ကြောင့် ပေါ့ပေါ့ပါးပါ်း မွေးမြူမှုက ချင်ချီလာများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ မွေးမြူမှုကို စိတ်ဝင်စားလျှင် တိရစ္ဆာန် ဆေးဆရာဝန် သို့မဟုတ် မွေးမြူသူ အသင်း ဝင်ရောက်ပြီး လမ်းညွှန်ချက် တောင်းပါ။
- တာဝန်ယူစွာ တင်ယူပါ: တစ်နှစ်လျှင် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ကုန်သွယ်မှုတွင် ချင်ချီလာ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ရှိသဖြင့် ရှားပါး ပြောင်းလဲမှုများကို အလွန်အကျွံ မွေးမြူသော ကိုယ်ကျင့်မတ်ရာ မရှိသော လုပ်ငန်းများကို မထောက်ပံ့ရန် ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသော မွေးမြူသူများမှ တင်ယူပါ။
နိဂုံး
ချင်ချီလာ ခေတ်မီ မျိုးရင်းအမျိုးအစားများက ဤသေးငယ်သော မျိုးစိတ်အတွင်း မယုံနိုင်ဖွယ် ကွဲပြားမှုကို ပြသပြီး ဂန်း စံ မီးခေါင်ရောင်မှ စပ်ဖိုင်ယာ နှင့် ဗိုင်လက် ပြောင်းလဲမှုများအထိ ရှိသည်။ မျိုးစေ့တစ်ခုစီက ယနေ့ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်အဖြစ် သိရှိရသော ချင်ချီလာများကို ပုံဖော်ခဲ့သော သမိုင်း အပိုင်းအစ နှင့် ရွေးချယ်မွေးမြူမှု ကြိုးပမ်းမှုများကို သယ်ဆောင်ထားသည်။ ထိုအရောင်မျိုးစေ့များ၏ ဆင်းသက်မှု နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများကို နားလည်ခြင်းဖြင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် ပိုင်ရှင်များက ၎င်းတို့၏ ချွေးထူ မိတ်ဆွေများကို ပိုမို ကောင်းမွန်စွာ ပြုစုနိုင်ပြီး ချစ်ခင်သော အိမ်တွင် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်စေနိုင်သည်။ Black velvet ၏ သန့်ရှင်းမှု သို့မဟုတ် စံ မီးခေါင်ရောင် ၏ ရိုးရှင်းမှုကို စွဲလမ်းချင်လျှင်လည်း ချင်ချီလာ တစ်ကောင်စီက ၎င်း၏ ထူးခြားသော လိုအပ်ချက်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေ သိရှိမှု ရှိသော ဂရုစိုက်မှု ရရှိရန် ထိုက်တန်သည်။