Ukwazisa Inkathi Yohwebo Lwoboya
Sawubona, bathandi be-chinchilla! Uma ungumnikazi oziqhenyayo walezi ziphiko ezithandekayo, ezincane nezimbutshuzwayo, ukuqonda uhambo lwabo lwesikhathi esedlule kungakwenza uthande kakhulu. Inkathi Yohwebo Lwoboya, esukela kancane kusukela ngekhulu le-16 kuya ekuqaleni kwekhulu lama-20, yabamba iqhaza elikhulu ekubumbeni ubudlelwano phakathi kwabantu kanye ne-chinchillas. Zivela ezintabeni zase-Andes zaseNingizimu Melika, i-chinchillas zazizingelwa kakhulu ngenxa yoboya bwayo obuthambile futhi obuminyene kakhulu. Ake singene kulesi sikhathi esithakazelisayo futhi sibheke ukuthi lunomthelela yini ekunakekelweni kwe-chinchilla kanye nokulondolozwa namuhla.
Umlando Wenkathi Yohwebo Lwoboya
I-Chinchillas, ikakhulukazi izinhlobo Chinchilla lanigera (emisila emide) kanye ne-Chinchilla chinchilla (emisila emifushane), zino boya obuthambile kakhulu emhlabeni, obungase bube nezinhlayiya ezingama-80 ezikhula kusuka ku-follicle eyodwa. Lesi sici esiyingqayizivele kwazenza zaba izisulu ezinhloko ngesikhathi se-Fur Trade Era. Abantu bomdabu base-Andes, njengezizwe zama-Chincha, baqale basebenzisa izikhumba ze-chinchilla ezingutshwayi nezicelo, bezazisa ukufudumala kwazo kanye nobuncane bwawo. Nokho, lapho abahlaziya baseYurophu befika ngekhulu le-16, ukufunwa koboya be-chinchilla kwenyuka kakhulu. Ngekhulu le-19, izigidi ze-chinchillas zazizingelwa minyaka yonke ukuze zihlinzeke izimakethe zaseYurophu naseNyakatho Melika, lapho uboya bwawo babumqondo wobunkimbinkimbi. Imibhalo yomlando iyalinganisela ukuthi kwakhiwa amapelt angaphezu kwezigidi ezama-21 phakathi kuka-1828 no-1916, okwaholela izinhlobo zombili ukuba zifike emaphethelweni okushabalala.
Umthelela Emithweni Ye-Chinchilla Yasendle
Ukuzingela okukhulu ngesikhathi se-Fur Trade Era kwaba nemiphumela emibi kakhulu. Ekuqaleni kwama-1900s, imithombo ye-chinchilla yasendle yayihla kakhulu, futhi i-chinchilla emisila emifushane kwakukholelwa ukuthi ishabalale kwaze kwatholakala amakoloni amancane ngawo-1970s. I-chinchilla emisila emide, nakuba yayimelana kancane, nayo yabhekana nokwehla okukhulu. Lokhu kwaholela ezinyathelweni zokuvikela, kuhlanganise izinhlangulelo zokuzingela emazweni afana ne-Chile, Peru, Bolivia, kanye ne-Argentina. Namhla, izinhlobo zombili zibekwe ohlwini lwezengile yi-International Union for Conservation of Nature (IUCN), ezilinganiselwa ukuthi zingaphansi kwezinkulungwane ezama-10 ezisele emwild. I-legacy yohwebo lwoboya isebenza njengesikhumbuzo esicacile sokubaluleka kokuphathwa kahle kanye nemizamo yokulondolozwa.
Ukushintshwa Kwe-Domestication
Njengoba imithombo yasendle incipha, ukuhwebo lwoboya lwashintshwa luya kwi-domestication. Ngawo-1920s, unjiniyeli wezimayini waseMelika ogama lingu-Mathias F. Chapman waqala ukuzalela i-chinchillas eziboshelweni, wazisa iqembu elincane lase-United States. Lezi zinzalo zazimisa ukuqala kwemboni yanamuhla ye-chinchilla pet kanye nefur farming. Nakuba i-fur farming isaphikisa, eziningi ze-chinchillas zokuqala zika-Chapman zaba izidalwa zama-chinchilla asekhona namhla. Lokhu kushintshwa kubonisa ukuthi ukungenelela kwabantu kungaguquka kusukela ekuxhashazweni kuya ebudlelwaneni, umkhuba oqhubekayo njengoba i-chinchillas manje igcinwa ikakhulukazi njengezithameli ezithandwayo kunokuba zibekelwe uboya bazo.
Amacebo Okusebenza Abanikazi Be-Chinchilla
Ukuqonda i-Fur Trade Era kungasikhuthaza ukunikeza ukonakekelo olungcono kakhulu kwe-chinchillas zethu kuyilapho sisekelela ukulondolozwa. Nazi amacebo asebenzayo:
- Zifundise Wena Nabanye: Yabelana ngomlando we-chinchillas nabanye abanikazi bezilwane zasekhaya ukuze kukhulunywe ngokuba sesimweni esengozini. Phikisana nemikhiqizo yoboya eyenziwe nge-chinchillas noma ezinye izilwane.
- Sekela Imizamo Yokulondolozwa: Nikela noma vozamele ezinhlanganweni njenge-Chinchilla Conservation Project, esebenza ukuvikela imithombo yasendle eNingizimu Melika.
- Hlinzeka Nendawo Yemvelo: Linganisa indawo yazo yase-Andes ngokugcina ikheji labo liphephile (60-70°F noma 15-21°C) futhi elomile, njengoba uboya babo obuminyene bavulelwe ezindaweni eziphakeme. Gweba umswakama ophezulu ukuvimbela izinkinga zezempilo ezihlobene noboya.
- Ukuthenga Okufanele: Qinisekisa ukuthi i-chinchilla yakho ivela kum breeder oqinile obeka impilo phambili kunezici zoboya, ugweme ukwesekela imikhuba engafanele ehambisana ne-legacy yohwebo lwoboya.
Kungani Lo Mlando Ubalulekile Namuhla
I-Fur Trade Era ayiseyona nje isahluko ezincwadini zomlando; iyicingo lesenzo labanikazi be-chinchilla. Ngokufunda ngokuxhashazwa okudlule kulezi zilwane, singazibophezela ekuphileni kwazo futhi sikhulumisele izidalwa zabo zasendle. Ngazinye izikhathi ozithambanisa i-chinchilla yakho noma uyibuka ithatha ubhavu lost dust bath, khumbula ukuqina kohlanga lwazo. Ngokubambisana, singaqinisekisa ukuthi i-legacy yohwebo lwoboya ishintshwe ibe isikhathi sokunakekela, ukuhlonipha, kanye nokuvikela lezi zidalwa ezithakazelisayo.