Fofoga mai i Chinchillas e fai ma Fagafao
Afio mai i le lalolagi mataʻutia o le pulea o chinchilla! O le chinchilla e tamā ua laiti, fulufulu, e mau mai i Andes Mountains i Amerika i Saute, e lauiloa mo latou fulufulu lenei māfanafana ma uiga taalo. E fai ma fagafao, latou e tulaga ese ona o latou manaʻoga e sōlisōli, umi o le olaga, ma uiga faʻafiafiaga. I le tala faasolopito, na tulimaoina chinchillas mo latou fulufulu, lea na tulai ai i le gata i le leaga i le vaitafe i le amataga o le 20th century. O lenei aso, latou e faia i le nofo tutu mo le faʻatauʻaoga o fagafao, ma lua fuakiga autu e faia ma fagafao: Chinchilla lanigera (chinchilla siʻusiʻu umi) ma Chinchilla brevicaudata (chinchilla siʻusiʻu puupuu). O le malamalama i latou tala faasolopito ma taxonomy o se amataga lelei mo le tuʻuina atu o se olaga fiafia, malolo.
Chinchillas e au i le aiga Chinchillidae ma e vavae tata ane i viscachas ma isi tamā i Amerika i Saute. O latou taxonomy e atagia latou fetuutuunai i envai mataʻutia, ma le maualuga o le mauga, lea e faʻaʻauau i latou manaʻoga e fai ma fagafao. Mo se faʻataʻu, o latou fulufulu mafiafia—e oʻo i le 60 fulufulu i le follicle—e fesoasoani ia latou e mafanafana i le gaʻoʻo, ae e faʻaʻauau foi e faʻafefefe latou i le vevela i le vevela e sili ona maualuga i le 75°F (24°C). O se pulea fou, o le iloa o nei uiga faanatura na faʻaumataga oe i le faia o se fale tuiui mo lou chinchilla.
Malamalama i le Tala Faasolopito o Chinchilla
E iai se tala faasolopito mataʻutia o le chinchilla e fesoʻotaʻi ma latou nofoaga faanatura i atunuʻu e pei o le Chile, Peru, Bolivia, ma Argentina. I le vaitafe, latou e nofo i nofoaga papaʻu, magava, i le maualuga e oʻo i le 14,000 fuusi (4,270 mita), lea na latou fetuutuunai e faʻasaoina vai ma ola lelei i luga o vega pipii. Tagata faanatura o Andes, e pei o le itū Chincha (mai lea na maua ai latou igoa), na faʻaaloalo chinchillas mo latou fulufulu i le lumanai ae leʻi taunuʻu mai le au colonial Europa i le 16th century. E oo inā i le 1900s, o le tulimaoina e sili ona lele e tulai ai i le paʻu tele o le faitau aofai, lea na faia ai taunuʻuga e faʻasaoina ma le atinaʻeina o polokalame faʻa fanau i le fale.
O lenei tala faasolopito e taua mo pulea fagafao ona e faʻaʻau mai ai le mafuauga e mafai ai ona iai manaʻoga e sōlisōli tele i chinchillas. O latou uiga vaitafe e faʻaumatau i ami e pei o le oso (e mafai ona oso e oʻo i le 6 fuusi poʻo le 1.8 mita!) ma lalolagi i burrows, o lea e sili ona faʻataunuʻuina nei avanoa i le nofo tutu mo latou lelei. O le iloa o latou uga na faʻaʻau mai foi le faʻaaloalo mo latou lototatele ma le tulaga ese e fai ma faipaʻaga.
Taxonomy ma Faavaʻaiga Fuakiga
I le taxonomy, chinchillas e i lalo i le faasila Rodentia, suborder Hystricomorpha, lea e faʻaputuputuina latou ma isi tamā i Amerika i Saute e pei o guinea pigs. O le genus Chinchilla e aofia ai le fuakiga autu e lua na liʻua i luma. Chinchilla lanigera, le sili ona masani i le faʻatauʻaoga o fagafao, e iai siʻusiʻu umi ma tino pakeke, ae Chinchilla brevicaudata e puupuu ma siʻusiʻu puupuu ae e seasea faia ma fagafao. Chinchillas fale e sau i lanu eseese mutations—e pei o le gray, beige, poʻo violet—na atinaʻeina e ala i le faʻatauina faʻapitoa.
O le malamalama i latou faavasegaina e fesoasoani ia pulea ona lalaga le mafuauga e le o naʻo “hamsters tusa tele” chinchillas. O latou physiology, e pei o se digestive system vaivai e fetaui ma le taumafataga ma fipero tele, e mau mai i latou evolutionary background. Mo se faʻataʻu, latou e le mafai ona faʻaogaina taumafataga mafanafana poʻo le suka, o lea e sili ona tuʻuina atu hay ma pellets faʻapitoa mo chinchilla.
Faʻatauʻaga Faʻaoga mo Pulea Fou
Mo le amataga, mafaufau i nei faʻatauʻaga e ʻau mai i latou tala faasolopito ma biology:
- Faia se Envai Mafanafana: O le tulaga o latou nofoaga Andean, faia ou habitats i le va 60-70°F (15-21°C). Aloi le laʻo tuusua poʻo nofoaga maʻamago, ona latou e le mafai ona sweat ma e ono mafua ai heatstroke.
- Faʻataunuʻu Ami Faʻanatura: Tuʻuina atu se qefā maualuga, multi-level (e oʻo i le 3 fuusi maualuga) e faʻafiafia latou uiga oso, ma aofia ai hideouts e faʻataunuʻu burrows.
- Taumafataga: Fua timothy hay e le gaote e le leai tapuni ma e tusa ma le 2-4 sipuni o pellets faʻapitoa mo chinchilla i le aso. Aloi meaʻai ma suka poʻo mafanafana—pipii i hereni magava poʻo rose hips i nisi taimi.
- Dust Baths: O latou fulufulu mafiafia e manaʻomia dust baths (e faʻaogaina dust saʻoloto mo chinchilla) 2-3 taimi i le vaiaso e maʻea, e faʻataunuʻu le latou faʻaoga i le leava vulkanic i le vaitafe.