Çincilla növlərinə giriş
Xoş gəlmisiniz, çincilla həvəskarları! Əgər bu sevimli, tüklü varlıqlardan birini evinizə qəbul etməyi düşünür və ya artıq məğrur sahibisinizsə, ev heyvanınızın arxasındakı növü başa düşmək əla başlanğıc nöqtəsidir. Çincillalar Cənubi Amerikadakı And dağlarında yerli kiçik kemiricilərdir, inanılmaz yumuşaq tükləri və oyunbaz xarakterləri ilə tanınırlar. Bu məqalədə çincilla növlərinin tarixi, taksonomiyası və əsas xüsusiyyətlərini araşdıracağıq, eyni zamanda tüklü dostunuz üçün ən yaxşı qayğı təmin etmək üçün praktik məsləhətlər verəcəyik.
Tarixi fon
Çincillaların zəngin tarixi onların Chili, Peruda, Boliviada və Argentindadakı yerli yaşayış məhəlləri ilə bağlıdır. Tarihən, vəhşi çincillalar yerli xalqlar tərəfindən sıx və lüks tüyü üçün ovlanırdı – hər folikuldan 60 saça qədər çıxır ki, bu da onları heyvanlar əlemində ən yumuşaq tüklü etdir. XX əsrin əvvəllərində həddindən artıq ovçuluq nəticəsində populyasiyaları kəskin azalarak ləğv olmaq xəssəsinə düşdü. 1920-ci illərdə çincillalar ilk dəfə Amerika Birləşmiş Ştatlarında Mathias F. Chapman tərəfindən evçiləşdirildi; o, Chiliyədən kiçik qrup gətirərək tüy sənayesi üçün zootexnika proqramı başlattı. Xoşbəxtdir ki, bu gün çincillalar əsasən sevimli ev heyvanı kimi saxlanılır, tüyü üçün deyil, və vəhşi populyasiyaları qorumaq üçün tədbirlər görülür.
Ev heyvanı sahibi kimi, etibarlı züəccilərdən və ya qutarma mərkəzlərindən qəbul edərək qorumağa töhfə verə bilərsiniz, nəinki qayda-xaric mənbələri dəstəkləməklə. Bu, növün daha da istismar edilməsinin qarşısını alır və etik qayğıya fokuslanır.
Taksonomiya və növ klassifikasiyası
Çincillalar Chinchillidae ailəsinə və Chinchilla cinsinə məxsusdur. Çincillanın iki əsas növü var: Chinchilla lanigera (uzun quyruqlu çincilla) və Chinchilla chinchilla (qısa quyruqlu çincilla). Hər iki növ görünüş baxımından oxşardır – yumuşaq boz tüy, böyük gözlər və qalın qumrular, lakin ölçü və quyruq uzunluğu baxımından bir qədər fərqlənir. Ev heyvanı kimi saxlanılan ən yayılmış növ uzun quyruqlu çincilladır, 400-600 qram çəkir və quyruğu təxminən 5-6 düyüm uzunluğundadır. Qısa quyruqlu çincilla isə əsirlikdə daha az rast gəlinir, bir qədər böyükdür – 800 qramə qədər çəkir, quyruğu isə 3-4 düyüm təşkil edir.
Hər iki növ şəfəq və alacaq arası aktivdir (krepuskulyar), yəni günəş çıxarkən və qədər aktivlikləri yüksəkdir – oyun və ya yemləmə vaxtını planlaşdırarkən nəzərə alın. Təbii davranışlarını başa düşmək onların vəhşi vərdişlərini təqlid edən rahat mühit yaratmağa kömək edər, ev heyvanınızın stressini azaldar.
Əsas xüsusiyyətlər və fərqlər
Vəhşidə çincillalar 3000-5000 metr (9800-16400 foot) hündürlüyündə sərt, daşlı mühitlərə uyğunlaşmışdır. Qalın tüyü onları soyuqdan qoruyur, güclü arxa ayaqları isə 6 foota qədər tullanmalarına imkan verir – bu kiçik heyvan üçün təsirli qabiliyyətdir! Ev heyvanı kimi bu xüsusiyyətlər geniş qafeslər ( tullanma üçün basqıçı və ya platformalarla), sərin və quru mühit tələb edir (ideal temperatur 60-70°F və ya 15-21°C). İsti olmaq ciddi riskdir, buna görə qafeslerini birbaşa günəş işığına və ya istilik mənbələrinə qoymayın.
Hər iki növ bu xüsusiyyətləri paylaşsa da, uzun quyruqlu çincilla (C. lanigera) əsirliqə uyğunluğu səbəbindən daha çox evçiləşdirilib. Çincillanızın hansı növlə aid olduğunu bilmirsinizsə, quyruq uzunluğu kimi fiziki xüsusiyyətlərə görə baytar və ya züəcciyə müraciət edin.
Çincilla sahibləri üçün praktik məsləhətlər
Çincillanızın növ fonunu bilmək fərdiləşdirilmiş qayğı təmin etməyə yol göstərər. Budur bəzi praktik məsləhətlər:
- Mühit quraşdırması: Çoxsəviyyəli qafes (ən azı 3 foot hündürlükdə) və gizlənmə yerləri ilə təbii yaşayış məhəllərini təqlid edin. Çincillalar kemirməyi sevdiyi üçün plastik əşyalardan qaçın, təhlükəsiz taxta oyuncaqlar seçin.
- Temperatur nəzarəti: Məkanlarını sərin və yaxşı havalandırılmış saxlayın. İsti iqlimdə soyuducu daş və ya havlu ilə sarılmış muzlanmış su şüşəsi təklif edin.
- Aktivlik vaxtı: KrepuSkulyar olduqları üçün səhər erkən və ya axşamları, ən aktiv olduqları vaxt qarşılıqlı əlaqə qurun. Bu, yuxularını pozmadan bağınızı gücləndirər.
- Qida ehtiyacları: Yüksək keyfiyyətli çincilla granulaları, limitsiz Timothy samanı və qurudulmuş vəriq yemişləri kimi nadir qəlyanaltılar təklif edin. Şəkərli və ya yağlı qidalar verilməsin, çünki həzm sistemləri həssasdır.
Nəticə
Çincillaların tarixi və taksonomiyasını başa düşmək bu cazibədar ev heyvanlarına hörmətinizi dərinləşdirər və onların xüsusi ehtiyaclarını qarşılamağa hazırlaşdırar. Uzun quyruqlu və ya qısa quyruqlu çincilla olsun, And dağlarının daşlı yamalarından krepuSkulyar vərdişlərinə qədər vəhşi köklərini tanımaq onlara xoşbəxt və sağlam ev yaratmağa kömək edər. Düzgün qayğı ilə çincillalar 10-15 il və ya daha çox yaşaya bilər, ömürlük yoldaş olur. Beləliklə, ev heyvanınızın fonunu öyrənməyə vaxt ayırın və bu əyləncəli tullayan kiçik qızılgüllərin qayğı səyahətindən zövq alın!